Voel de zon op je gezicht terwijl je op een Vespa langs wijngaarden en cipressen rijdt. De lucht ruikt naar versgebakken pane toscano en een vleugje rozemarijn, welkom in Toscane! Deze regio in het hart van Italië is een paradijs voor wie houdt van eerlijk, goed eten. Van de middeleeuwse torens van Siena tot de renaissancestraten van Firenze: overal wacht een tafel met iets lekkers erop.
De keuken van Toscane vertelt het verhaal van haar mensen. Boeren die weinig hadden, maar wisten hoe ze van brood, bonen en een goed stuk vlees iets bijzonders konden maken. Het is een pure keuken. Geen fancy trucs nodig!
Ontdek in deze food guide de traditionele gerechten van Toscane die van deze regio een foodie-bestemming maken zoals geen andere.
De essentie van de Toscaanse keuken
De Toscanen worden in de rest van Italië wel eens liefkozend mangiafagioli genoemd: boneneters. Het is een grapje, maar wel een terecht, deze keuken draait om eenvoudige gerechten gemaakt met verse, lokale ingrediënten. Denk aan zongerijpte tomaten, olijfolie van de eigen boomgaard en vlees van dieren die op de heuvels hebben mogen grazen. Weinig verspilling, veel smaak.
Lokale bewoners zijn ontzettend trots op hun tradities. Familierecepten gaan van generatie op generatie, en een maaltijd duurt hier al snel uren, terwijl iedereen geniet van elke hap en elkaars gezelschap. Bezoek je een trattoria in een dorpje in de Chianti-heuvels, dan proef je vaak geschiedenis.
Toscane verkennen met een Vespa brengt je midden in deze culinaire scène. Je stopt wanneer een geurtje uit een keuken je aandacht trekt, of wanneer een dorpsplein je gewoon niet laat passeren.
Top 5 traditionele gerechten uit Toscane om als foodie te proeven
1. Tagliere Toscano
Voordat het hoofdgerecht komt, begint bijna elke maaltijd hier met een tagliere: een plank met dun gesneden pecorino toscano, finocchiona (salami met venkelzaad) en lardo di Colonnata, dat maandenlang rijpt in marmeren bakken. De perfecte apero, en meteen een mooie introductie tot de Toscaanse keuken.
Waar je de beste vindt: Bij Macelleria Falorni in Greve in Chianti stel je je eigen tagliere samen en eet je hem op een bankje op het plein.
2. Bistecca alla Fiorentina
Deze enorme T-bone steak, in het Engels ook wel steak fiorentina genoemd, is dé reden dat mensen Firenze op hun bucketlist hebben staan. Hij wordt gesneden van het Chianina-rund uit de Val di Chiana, kort gegrild op houtskool, en komt bewust rood van binnen op tafel. Alleen zout, peper en een scheut olijfolie: verder heeft dit vlees niets nodig.
Waar je de beste vindt: Trattoria Mario (Via Rosina 2r) in Firenze bakt hem al sinds 1953 en is alleen 's middags open. Kom vroeg, want er staat vaak een rij. Houd je van een wat rustiger sfeer, ga dan naar All'Antico Ristoro di Cambi in de wijk San Frediano, aan de andere kant van de Arno.
3. Ragù di Cinghiale: de saus achter de pici
Waar de rest van Italië aan de spaghetti zit, doet Siena zijn eigen ding. Pici is een dikke, met de hand gerolde pasta pici, een beetje ruw aan de rand, en juist daardoor blijft elke saus er goed aan plakken. De favoriete combinatie is pici al cinghiale: pasta met een stevige ragù van everzwijn, vaak nog vers van de jacht in de bossen rond Chianti. Een ragù is hier trouwens zelden de bekende vleessaus uit een pot. In Toscane betekent ragù meestal wild, en die ragù is precies waarom mensen speciaal voor deze pasta terugkomen.
Waar je de beste vindt: Trattoria Papei op Piazza del Mercato in Siena serveert al sinds 1939 drie generaties lang dezelfde recepten, inclusief een uitstekende ragù di cinghiale.
4. Ribollita
Deze dikke soep van oud brood, cavolo nero (Toscaanse boerenkool) en witte bonen wordt letterlijk "opnieuw gekookt", om elke dag een tikje beter te smaken. Een echte wintergerecht, en het bewijs dat de arme keuken van Toscane rijker smaakt dan je zou verwachten.
Waar je de beste vindt: La Casalinga in de wijk Santo Spirito in Firenze kookt al sinds 1963 dezelfde gerechten voor dezelfde prijzen die je zou hopen. Ook Da Burde, iets buiten het centrum aan de Via Pistoiese, staat bekend om zijn ribollita.
5. Panzanella
De zomerse tegenhanger van de ribollita: een koude broodsalade met tomaat, rode ui, olijfolie en een scheut azijn. Simpel, fris, en precies wat je nodig hebt na een middag op de Vespa.
Waar je de beste vindt: Panzanella verandert bijna dagelijks van samenstelling, afhankelijk van wat er die ochtend op de markt lag. Bestel hem gewoon op een terras met uitzicht op de heuvels. In de zomer staat hij overal op de kaart, van een kleine osteria in Chianti tot een tafeltje op Piazza del Campo in Siena.
Waarom cacio e pepe in Toscane tóch op de kaart staat
Even eerlijk zijn: cacio e pepe, die simpele pasta pepe met pecorino en versgemalen zwarte peper, komt oorspronkelijk uit Rome. Geen Toscaans gerecht dus. Maar omdat pecorino ook in Toscane een lokale trots is, en cacio pepe (of gewoon cacio) inmiddels door heel Italië wordt gegeten, kom je het onderweg toch regelmatig tegen. Bestel het gerust, weet alleen dat je dan een klein uitstapje naar Rome op je bord hebt.
Olijfolie: een pittig en kruidig ingrediënt
Toscane produceert misschien niet zoveel olijfolie als Puglia, maar wat er hier geperst wordt, is beroemd om zijn pittige, kruidige karakter. Rij je door de heuvels rond Chianti, dan kun je nauwelijks om de eeuwenoude olijfgaarden heen kijken.
Bij Frantoio del Grevepesa, midden in Greve in Chianti, kun je de oude pers bezoeken en de vers geperste olie proeven, meestal met een tagliere vol Toscaanse lekkernijen erbij. Je herkent een goede Toscaanse olijfolie aan een lichte kriebel achterin je keel, dat is precies hoe je weet dat het goed is.
De wijngaarden van Chianti
Het landschap van Toscane wordt bijna net zo goed gedefinieerd door wijn als door olijfbomen. De regio rond Siena en Firenze produceert de beroemde Chianti wijn, gemaakt van de Sangiovese-druif, en de heuvels van Montalcino en Montepulciano leveren met Brunello en Vino Nobile twee van de beste rode wijnen van Italië.
Voor een mooie wijnervaring in Firenze zelf, stap binnen bij Cantinetta Antinori op de Piazza Antinori. Het huis Antinori maakt al sinds 1385 wijn in Toscane, en je proeft hier de klassiekers naast typisch Toscaanse gerechten aangepast aan het seizoen.
Rij je door de wijngaarden, doe dan ook zeker een wijnproeverij: je leert er niet alleen hoe de Chianti tot stand komt, maar proeft ook meteen het verschil tussen een jonge en een gerijpte Sangiovese. Zowel op The Vespa Trip Tuscany (Il Giro Classico) als op The Vespa Trip Chianti bieden we dit aan als optionele activiteit onderweg.
Toscane voor vegetariërs: vers, lokaal en smaakvol
Hoewel Toscane bekendstaat om zijn vleesgerechten, hoeven vegetariërs zich geen zorgen te maken. Ribollita, panzanella en fagioli all'uccelletto (witte bonen in tomatensaus) zijn van nature plantaardig en barsten van de smaak, net als een goed bord pasta met paddenstoelen of truffel uit de bossen rond Siena.
Voor een heerlijke veggie maaltijd kun je in Firenze naar Il Vegetariano gaan, aan de Via delle Ruote. Dit informele restaurant, al jarenlang een vaste waarde in de stad, serveert dagelijks wisselende plantaardige gerechten met verse, seizoensgebonden groenten.
Expert tips voor food lovers in Toscane
- Volg de locals: zie je een rij Italianen voor een eenvoudig uitziende trattoria staan, sluit dan aan. Zij weten waar het goede eten zich verstopt.
- Slenter door de Mercato Centrale in Firenze: deze overdekte markthal in San Lorenzo, in het hart van Firenze, is dé plek voor een snelle en betaalbare lunch tussen de kraampjes. Van verse pasta en focaccia tot een lampredotto-broodje: hier proef je de stad zonder te reserveren.
- Respecteer de etenstijden: lunch is meestal van 12.30 tot 14.30 uur, diner begint niet voor 19.30 uur. Te vroeg komen kan betekenen dat de keuken nog dicht is.
- Bewaar ruimte voor een dessert: cantucci en ricciarelli, twee soorten amandelkoekjes uit Siena, horen bij een glas Vin Santo. Je dipt het koekje erin tot het net zacht wordt.
